Ці прайшлі РБ і РФ пункт невяртання

Няма таго, што было раней

Беларусь дэманстратыўна не захацела выконваць умовы ўльтыматуму расійскага боку па выплаце газавага доўгу ў 192 мільярды долараў, выставіўшы “асіметрычнае” патрабаванне да расіян спачатку разлічыцца з даўгамі за транзіт газу па беларускай зямлі.

Праблемы з аплатай расійкага “блакітнага паліва” ўзнікалі і раней. Напрыклад, кантракты з расійскім “Газпрамам”, заключаныя на 2007 год, прадугледжвалі кошт на газ, які пастаўляецца ў Беларусь, на ўзроўні 100 долараў за 1 тысячу кубоў. Але беларускі бок падлічыў свой кошт, і ў выніку на сярэдзіну таго года запазычанасць перад расіянамі складала каля паўмільярда долараў. Праўда, тады Мінск даволі хутка пайшоў на поўнае пагашэнне доўгу.

У той час аб сусветным эканамічным крызісе нічога не было чуваць. Цяпер зусім іншая справа.

Знешнеэканамічных даўгоў назбіралася як ніколі.

Неўзабаве маюць адбыцца выбары. Менавіта пад іх беларусам быў абяцаны сярэдні заробак 500 долараў.

І ўсё роўна беларускі лідар пайшоў на максімальнае абвастрэнне стасункаў з Расіяй (няхай і на непрацяглы час), адбіраючы газ, які паступае праз тэрыторыю Беларусі ў краіны Еўрапейскага Саюза.

Чаму?

Меркаванні незалежных экспертаў на гэты раз разышліся ледзь не кардынальным чынам.

Адна частка экспертаў лічыць, што такім чынам Расія паказвае, што УЖО не прызнае вынікаў будучых прэзідэнцкіх выбараў у нашай краіне, і што для Беларусі пачалася зусім іншая палітычная і эканамічная рэальнасць.

Другая частка пераканана, што такімі паводзінамі беларускі лідар толькі павышае свой рэйтынг напярэдадні прэзідэнцкіх выбараў. Маўляў, падчас мінулых выбарчых кампаній галоўнымі ворагамі выстаўляліся і апазіцыя, і Захад, цяпер жа дайшла чарга і да “плохой” Расіі, якая нікуды не дзенецца — праглыне чарговую “элегантную” перамогу А.Р.

Палітолаг Сяргей Нікалюк мяркуе, што ісціна палягае недзе пасярэдзіне: “Расійскія афіцыйныя асобы неаднаразова падкрэслівалі, што пакуль не бачаць альтэрнатывы Аляксандру Лукашэнку на будучых прэзідэнцкіх выбарах. Дый сама апазіцыя наўрад ці здольная вылучыць такую асобу, якая зможа змагацца на роўных з дзеючым прэзідэнтам. Да таго ж асабіста я не ўяўляю, што Расія не прызнае вынікаў выбараў прэзідэнта ў Беларусі. У рэшце рэшт, мы пакуль жывём у адзінай Саюзнай дзяржаве!”

Усё банальна

Разам з тым, па меркаванні Нікалюка, малаверагодна, што беларуска-расійскія адносіны вернуцца на сваю ранейшую арбіту: “Мне падаецца, што ў гэтых стасунках ужо пройдзены пункт невяртання — дэманстратыўна братэрскіх пацалункаў дый абдымкаў больш не будзе. Беларусь незадаволена паводзінамі сваго “бліжэйшага” партнёра ў энергетычнай і іншых сферах. Расіі вельмі не спадабалася, што А.Лукашэнка прытуліў у сябе Курманбека Бакіева. Надакучылі ёй і шматгадовыя абяцанні продажу найбольш “смачных” беларускіх прадпрыемстваў. Пэўна, ёсць і нейкая асабістая непрыязнасць на ўзроўні кіраўнікоў дзвюх дзяржаў”.

А ў прынцыпе, усё вельмі банальна: у нас пачынаюць разумець, што, па вялікім рахунку, за незалежнасць трэба плаціць па рыначных коштах.

Віктар АЛЯШКЕВІЧ